1.0Smutne synagogihttps://www.smutnesynagogi.plrich600338<blockquote class="wp-embedded-content" data-secret="BndJQHZEy8"><a href="https://www.smutnesynagogi.pl/index.php/2022/02/07/synagoga-w-dzialoszyczach/">Synagoga w Działoszyczach</a></blockquote><iframe sandbox="allow-scripts" security="restricted" src="https://www.smutnesynagogi.pl/index.php/2022/02/07/synagoga-w-dzialoszyczach/embed/#?secret=BndJQHZEy8" width="600" height="338" title="„Synagoga w Działoszyczach” — Smutne synagogi" data-secret="BndJQHZEy8" frameborder="0" marginwidth="0" marginheight="0" scrolling="no" class="wp-embedded-content"></iframe><script> /*! This file is auto-generated */ !function(d,l){"use strict";l.querySelector&&d.addEventListener&&"undefined"!=typeof URL&&(d.wp=d.wp||{},d.wp.receiveEmbedMessage||(d.wp.receiveEmbedMessage=function(e){var t=e.data;if((t||t.secret||t.message||t.value)&&!/[^a-zA-Z0-9]/.test(t.secret)){for(var s,r,n,a=l.querySelectorAll('iframe[data-secret="'+t.secret+'"]'),o=l.querySelectorAll('blockquote[data-secret="'+t.secret+'"]'),c=new RegExp("^https?:$","i"),i=0;i<o.length;i++)o[i].style.display="none";for(i=0;i<a.length;i++)s=a[i],e.source===s.contentWindow&&(s.removeAttribute("style"),"height"===t.message?(1e3<(r=parseInt(t.value,10))?r=1e3:~~r<200&&(r=200),s.height=r):"link"===t.message&&(r=new URL(s.getAttribute("src")),n=new URL(t.value),c.test(n.protocol))&&n.host===r.host&&l.activeElement===s&&(d.top.location.href=t.value))}},d.addEventListener("message",d.wp.receiveEmbedMessage,!1),l.addEventListener("DOMContentLoaded",function(){for(var e,t,s=l.querySelectorAll("iframe.wp-embedded-content"),r=0;r<s.length;r++)(t=(e=s[r]).getAttribute("data-secret"))||(t=Math.random().toString(36).substring(2,12),e.src+="#?secret="+t,e.setAttribute("data-secret",t)),e.contentWindow.postMessage({message:"ready",secret:t},"*")},!1)))}(window,document); //# sourceURL=https://www.smutnesynagogi.pl/wp-includes/js/wp-embed.min.js </script> https://www.smutnesynagogi.pl/wp-content/uploads/2022/02/5255EB1D-225A-4A42-85E6-EBB64F031FD1.jpeg18292298Niewiele miejsc pożydowskich wywiera na mnie tak duże wrażenie jak synagoga w Działoszycach. Zwykle nadszarpnięte zębem czasu, pozbawione szacunku dla swojego bagażu historycznego i kulturowego, dotknięte niewidzialną dłonią wątpliwej estetyki miejsca nie były jakoś szczególnie spektakularne. Działoszyce mnie zdumiały, a ruiny które zobaczyłam słusznie okazały się być obietnicą ciekawej historii tego miejsca. Działoszyce są miastem bardzo starym, a jego korzenie sięgają XIII wieku. W połowie XIX wieku wzniesiono synagogę, którą widzicie na zdjęciu. W dobudówce mieściła się szkoła żydowska, łaźnia, biblioteka ze zwojami i lokal mieszkalny miejscowego rabina.   ŚWIĘTOKRZYSKA JEROZOLIMA? W 1899 roku miasto zamieszkiwali w … 90% Żydzi (!). W międzywojniu określano Działoszyce mianem „stolicy Żydów”.  Żydzi byli tak znaczącym elementem tego miejsca, że zagłada totalna w czasie wojny zmniejszyła populację Działoszyc z prawie 6 tysięcy osób do 2500.   NIE TYLKO HOLOCAUST Hitlerowcy nie byli jedynym historycznym zmartwieniem ludności żydowskiej w Działoszycach. W roku 1918, do miasteczka wkroczyły oddziały Hallera, które znane były ze swoich antysemickich postaw. To spowodowało straty nie tylko finansowe, ale także w materiale ludzkim. Żydzi prowadzili w Działoszycach czynne życie gospodarcze, kulturalne i towarzyskie. Z archiwów możemy jednak przeczytać o zabawnych z perspektywy czasu historiach wewnętrznych konfliktów członków gminy z jej władzami – ktoś był oskarżany o kombinowanie, ktoś ukradł mąkę, ktoś postawił córce pomnik za nieswoje pieniądze. ZABAWA W CHOWANEGO W 2002 roku miasto odwiedzili filmowcy. Jeden z nich zabrał na wyprawę swoich synów, aby poznali ludzi, którzy ocalili ich dziadka zamieszkałego w tej okolicy przed laty. Tak powstał film „Zabawa w chowanego”, który potem uroczyście oglądano w miejscowej szkole.   OBECNIE Synagoga była miejscem działania inicjatyw rewitalizacji. W programie PROW na lata 2017-2013 zabezpieczono ruiny zarówno pod kątem architektonicznym jak i turystycznym – nie można wejść na jej teren. Plac przed synagogą wyłożono kostką i stworzono parking. Obecnie jak czytamy w projekcie z 2018 roku dotyczącym programu rewitalizacji Działoszyc. W latach 2018-21 planuje się kolejne działania: prace konserwatorskie na obiekcie, nasadzenia drzew, oświetlenie placu synagogi.   Choć nikt nie zamierza odbudować tego pięknego budynku, miasto dba o jego zachowanie i bezpieczeństwo. Położenie synagogi jest mało ciekawe, niemniej widać starania władz o zachowanie pamięci. Ciekawe jak jest ze świadomością mieszkańców?   __________________________________________ Zobacz także: