{"version":"1.0","provider_name":"Smutne synagogi","provider_url":"https:\/\/www.smutnesynagogi.pl","title":"Geneza 'Smutnych synagog' - Smutne synagogi","type":"rich","width":600,"height":338,"html":"<blockquote class=\"wp-embedded-content\" data-secret=\"ZlWXZjKE8N\"><a href=\"https:\/\/www.smutnesynagogi.pl\/index.php\/2021\/12\/03\/geneza-smutnych-synagog\/\">Geneza 'Smutnych synagog'<\/a><\/blockquote><iframe sandbox=\"allow-scripts\" security=\"restricted\" src=\"https:\/\/www.smutnesynagogi.pl\/index.php\/2021\/12\/03\/geneza-smutnych-synagog\/embed\/#?secret=ZlWXZjKE8N\" width=\"600\" height=\"338\" title=\"&#8222;Geneza &#039;Smutnych synagog&#039;&#8221; &#8212; Smutne synagogi\" data-secret=\"ZlWXZjKE8N\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\" class=\"wp-embedded-content\"><\/iframe><script type=\"text\/javascript\">\n\/* <![CDATA[ *\/\n\/*! This file is auto-generated *\/\n!function(d,l){\"use strict\";l.querySelector&&d.addEventListener&&\"undefined\"!=typeof URL&&(d.wp=d.wp||{},d.wp.receiveEmbedMessage||(d.wp.receiveEmbedMessage=function(e){var t=e.data;if((t||t.secret||t.message||t.value)&&!\/[^a-zA-Z0-9]\/.test(t.secret)){for(var s,r,n,a=l.querySelectorAll('iframe[data-secret=\"'+t.secret+'\"]'),o=l.querySelectorAll('blockquote[data-secret=\"'+t.secret+'\"]'),c=new RegExp(\"^https?:$\",\"i\"),i=0;i<o.length;i++)o[i].style.display=\"none\";for(i=0;i<a.length;i++)s=a[i],e.source===s.contentWindow&&(s.removeAttribute(\"style\"),\"height\"===t.message?(1e3<(r=parseInt(t.value,10))?r=1e3:~~r<200&&(r=200),s.height=r):\"link\"===t.message&&(r=new URL(s.getAttribute(\"src\")),n=new URL(t.value),c.test(n.protocol))&&n.host===r.host&&l.activeElement===s&&(d.top.location.href=t.value))}},d.addEventListener(\"message\",d.wp.receiveEmbedMessage,!1),l.addEventListener(\"DOMContentLoaded\",function(){for(var e,t,s=l.querySelectorAll(\"iframe.wp-embedded-content\"),r=0;r<s.length;r++)(t=(e=s[r]).getAttribute(\"data-secret\"))||(t=Math.random().toString(36).substring(2,12),e.src+=\"#?secret=\"+t,e.setAttribute(\"data-secret\",t)),e.contentWindow.postMessage({message:\"ready\",secret:t},\"*\")},!1)))}(window,document);\n\/\/# sourceURL=https:\/\/www.smutnesynagogi.pl\/wp-includes\/js\/wp-embed.min.js\n\/* ]]> *\/\n<\/script>\n","thumbnail_url":"https:\/\/www.smutnesynagogi.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/6E0E8FFE-82C3-4DD6-AA7F-B0A4670C07EF.jpeg","thumbnail_width":2011,"thumbnail_height":1495,"description":"Od jakiego\u015b czasu prowadz\u0119 projekt pod nazw\u0105 \u201eSmutne synagogi\u201d. Polega on na tym, \u017ce przemieszczam si\u0119 wzd\u0142u\u017c i wszerz Polski w poszukiwaniu \u015blad\u00f3w obecno\u015bci \u017cydowskiej. W praktyce okaza\u0142o si\u0119, \u017ce projekt ten skupia si\u0119 raczej na miasteczkach prowincjonalnych, rzadziej wi\u0119kszych aglomeracjach. Jest to dla mnie taka pielgrzymka apologiczna \u2013 przepraszam si\u0119 z prowincj\u0105 za to, \u017ce podchodzi\u0142am do niej z tak\u0105 rezerw\u0105 i uprzedzeniem. Idea tego przedsi\u0119wzi\u0119cia wzi\u0119\u0142a si\u0119 st\u0105d, \u017ce w mojej rodzinnej miejscowo\u015bci wielokrotnie przechadza\u0142am si\u0119 w pobli\u017cu niegdysiejszej szko\u0142y Talmud-Tora, kt\u00f3ra przed wojn\u0105 znajdowa\u0142a si\u0119 w bardzo charakterystycznym dla zabudowy Ko\u0144skich, budynku. Od najm\u0142odszych lat widzia\u0142am, \u017ce co\u015b w tym miejscu jest nie tak \u2013 \u017ce nie pasuje i wygl\u0105da dziwnie. U szczytu tego budynku widnieje bia\u0142o-niebieska tabliczka, kt\u00f3ra umownie jest symbolem ochrony zabytk\u00f3w. Mimo to, kilkadziesi\u0105t centymetr\u00f3w poni\u017cej niej widnieje w\u0105tpliwie estetyczny banner \u201e\u015aWIAT \u0141AZIENEK\u201d, kt\u00f3ry pasuje do stylu kamienicy jak pi\u0119\u015b\u0107 do oka. Zacz\u0119\u0142am si\u0119 zastanawia\u0107 czy to normalne i czy aby te dwa symbole \u2013 tabliczka i banner \u2013 powinny spotyka\u0107 si\u0119 w przestrzeni fasady jednego budynku. No i dlaczego nikt nie widzi w tym problemu? Tydzie\u0144 p\u00f3\u017aniej znalaz\u0142am si\u0119 w Tarnowie. Przed wyjazdem przeczyta\u0142am, \u017ce miasto to posiada spektakularnej urody mykw\u0119, czyli rytualn\u0105 \u0142a\u017ani\u0119 \u017cydowsk\u0105. Z dusz\u0105 na ramieniu pobieg\u0142am w jej kierunku, maj\u0105c ci\u0119\u017cki aparat zawieszony na szyi. Jakie\u017c by\u0142o moje zdziwienie, gdy okaza\u0142o si\u0119, \u017ce mykwa - owszem kiedy\u015b by\u0142a mykw\u0105 i charakteryzuje si\u0119 wybitnej urody maureta\u0144sk\u0105 architektur\u0105 - obecnie jest tak\u017ce salonem urody, \u017cydowsk\u0105 restauracj\u0105, salonem meblowym, biurem \u015bwiadcz\u0105cym us\u0142ugi geodezyjne, salonem fryzjerskim, dancing klubem i greck\u0105 kuchni\u0105. Niemal idealnie zachowan\u0105, ogromnie egzotyczn\u0105 fasad\u0119 pokrywa\u0142y szpetne reklamy, pstrokate bannery, a lew\u0105 jej stron\u0119 zas\u0142ania\u0142 gigantyczny parasol znanej marki piwa. Zrobi\u0142o mi si\u0119 smutno. Zacz\u0119\u0142am si\u0119 zastanawia\u0107, na ile taki proceder jest popularny i czy takie dzia\u0142ania w og\u00f3le s\u0105 legalne. Wszak nie chodzi wy\u0142\u0105cznie o to, \u017ce co\u015b nie spe\u0142nia mojego estetycznego minimum. M\u00f3wimy tutaj o obiektach wpisanych na list\u0119 zabytk\u00f3w, oznaczonych mi\u0119dzynarodowym symbolem ochrony zabytk\u00f3w, a tak\u017ce o miejscach, kt\u00f3re mimo braku legalnego statusu zabytku, reprezentuj\u0105 ogromne zaplecze historyczno-spo\u0142eczne, a kt\u00f3re z niewiadomych przyczyn nie spe\u0142ni\u0142y warunku, aby by\u0107 obj\u0119tymi przepisami umo\u017cliwiaj\u0105cymi ochron\u0119 dziedzictwa kulturowego."}