{"version":"1.0","provider_name":"Smutne synagogi","provider_url":"https:\/\/www.smutnesynagogi.pl","title":"Synagoga w Stalowej Woli (Rozwad\u00f3w) - Smutne synagogi","type":"rich","width":600,"height":338,"html":"<blockquote class=\"wp-embedded-content\" data-secret=\"ZtFIomTm2Z\"><a href=\"https:\/\/www.smutnesynagogi.pl\/index.php\/2023\/08\/24\/synagoga-w-stalowej-woli-rozwadow\/\">Synagoga w Stalowej Woli (Rozwad\u00f3w)<\/a><\/blockquote><iframe sandbox=\"allow-scripts\" security=\"restricted\" src=\"https:\/\/www.smutnesynagogi.pl\/index.php\/2023\/08\/24\/synagoga-w-stalowej-woli-rozwadow\/embed\/#?secret=ZtFIomTm2Z\" width=\"600\" height=\"338\" title=\"&#8222;Synagoga w Stalowej Woli (Rozwad\u00f3w)&#8221; &#8212; Smutne synagogi\" data-secret=\"ZtFIomTm2Z\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\" class=\"wp-embedded-content\"><\/iframe><script type=\"text\/javascript\">\n\/* <![CDATA[ *\/\n\/*! This file is auto-generated *\/\n!function(d,l){\"use strict\";l.querySelector&&d.addEventListener&&\"undefined\"!=typeof URL&&(d.wp=d.wp||{},d.wp.receiveEmbedMessage||(d.wp.receiveEmbedMessage=function(e){var t=e.data;if((t||t.secret||t.message||t.value)&&!\/[^a-zA-Z0-9]\/.test(t.secret)){for(var s,r,n,a=l.querySelectorAll('iframe[data-secret=\"'+t.secret+'\"]'),o=l.querySelectorAll('blockquote[data-secret=\"'+t.secret+'\"]'),c=new RegExp(\"^https?:$\",\"i\"),i=0;i<o.length;i++)o[i].style.display=\"none\";for(i=0;i<a.length;i++)s=a[i],e.source===s.contentWindow&&(s.removeAttribute(\"style\"),\"height\"===t.message?(1e3<(r=parseInt(t.value,10))?r=1e3:~~r<200&&(r=200),s.height=r):\"link\"===t.message&&(r=new URL(s.getAttribute(\"src\")),n=new URL(t.value),c.test(n.protocol))&&n.host===r.host&&l.activeElement===s&&(d.top.location.href=t.value))}},d.addEventListener(\"message\",d.wp.receiveEmbedMessage,!1),l.addEventListener(\"DOMContentLoaded\",function(){for(var e,t,s=l.querySelectorAll(\"iframe.wp-embedded-content\"),r=0;r<s.length;r++)(t=(e=s[r]).getAttribute(\"data-secret\"))||(t=Math.random().toString(36).substring(2,12),e.src+=\"#?secret=\"+t,e.setAttribute(\"data-secret\",t)),e.contentWindow.postMessage({message:\"ready\",secret:t},\"*\")},!1)))}(window,document);\n\/\/# sourceURL=https:\/\/www.smutnesynagogi.pl\/wp-includes\/js\/wp-embed.min.js\n\/* ]]> *\/\n<\/script>\n","thumbnail_url":"http:\/\/www.smutnesynagogi.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/okladka-trekst-1024x666.png","thumbnail_width":1024,"thumbnail_height":666,"description":"Synagoga w Rozwadowie, fot. Rita Miernik dla 'Smutne Synagogi' O \u017bydach rozwadowskich pierwsze wzmianki mo\u017cemy odnale\u017a\u0107 ju\u017c w ko\u0144c\u00f3wce XVII wieku. Synagoga w Stalowej Woli, a dok\u0142adnie w Rozwadowie \u2013 aktualnie dzielnicy miasta, kt\u00f3ra w latach II W\u015a by\u0142a jeszcze autonomiczn\u0105 miejscowo\u015bci\u0105, powsta\u0142a w roku 1910. Rozwad\u00f3w by\u0142 zdominowany przez my\u015bl chasydzk\u0105. Czym jest chasydyzm? Chasid w j\u0119zyku hebrajskim oznacza \"pobo\u017cny\". W historii i nauce judaistycznej wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 3 ruchy, kt\u00f3re mo\u017cna nazwa\u0107 tym okre\u015bleniem: CHASYDYZM ANTYCZNY - nazwa ta ma si\u0119 odnosi\u0107 do ruchu, kt\u00f3ry wyodr\u0119bni\u0142 si\u0119 ze wsp\u00f3lnoty \u017cydowskiej jeszcze w czasach przed nasz\u0105 er\u0105, a dok\u0142adnie - w okolicach II wieku p.n.e. Jego zasadniczymi postanowieniami by\u0142o jak najpe\u0142niejsze realizowanie zasad prawa wyra\u017conych w Torze. Ruch ten sprzeciwia\u0142 si\u0119 tak\u017ce post\u0119puj\u0105cej hellenizacji \u017byd\u00f3w - uleganiu wp\u0142ywom greckim na \u017byd\u00f3w. CHASYDYZM NADRE\u0143SKI - powsta\u0142 na prze\u0142omie XII i XIII wieku w okolicach niemieckiej Nadrenii. Wedle idea\u0142\u00f3w chasydyzmu nadre\u0144skiego, pobo\u017cny wierz\u0105cy mia\u0142 dok\u0142\u0105da\u0107 wszelkich stara\u0144 w d\u0105\u017ceniu do czysto\u015bci i doskona\u0142o\u015bci. Droga do tych przymiot\u00f3w nie by\u0142a jednak \u0142atwa: wiod\u0142a poprzez ubogie, skromne \u017cycie, ascez\u0119 i skruch\u0119. CHASYDYZM POLSKI - ten interesuje nas najbardziej. Powsta\u0142 na terenach po\u0142udniowo-wschodniej RP w okolicach XVIII wieku. Szybko zyska\u0142 zwolennik\u00f3w i rozla\u0142 si\u0119 na wsch\u00f3d od swego polskiego \u017ar\u00f3d\u0142a na tereny Litwy, Ukrainy, Bia\u0142orusi, a tak\u017ce na obszary W\u0119gier i Rumunii. W tym\u017ce nurcie polskim, nacisk k\u0142adzie si\u0119 na prze\u017cywanie i obcowanie z Bogiem. Idea\u0142em jest \u017carliwa, szczera modlitwa, braterstwo, r\u00f3wno\u015b\u0107 ludzi. Dialog wiernego z Bogiem m\u00f3g\u0142 wygl\u0105da\u0107 bardzo r\u00f3\u017cnie - najwa\u017cniejsze by by\u0142 oparty na szczero\u015bci i gor\u0105cym uczuciu, zatem - ta\u0144cem mo\u017cna wielbi\u0107 Boga \ud83d\ude42 W odr\u00f3\u017cnieniu do nadre\u0144skich braci w wierze, wedle my\u015bli chasydzko-polskiej, B\u00f3g nie wymaga od wiernych ascezy i skrupulatnego wype\u0142niania enumeratywnie wymienionych zasad. Rado\u015b\u0107 jawi si\u0119 w tym przypadku jako co\u015b naturalnego, a wr\u0119cz - po\u017c\u0105danego - wszak osi\u0105gni\u0119cie idealnego porozumienia wiernego z Bogiem prowadzi do odczuwania rado\u015bci, pogody ducha i optymizmu. Pocz\u0105tkowo cadyk by\u0142 osob\u0105 wybran\u0105 - obdarzon\u0105 bo\u017c\u0105 \u0142ask\u0105. W miar\u0119 up\u0142ywu lat godno\u015b\u0107 cadyka sta\u0142a si\u0119 instytucj\u0105 i to nie byle jak\u0105 - bo dziedziczn\u0105. W ko\u0144cu zrodzi\u0142 si\u0119 kult cadyk\u00f3w, co nie spotyka\u0142o si\u0119 z entuzjazmem judaizmu ortodoksyjnego. Dopiero wskutek wp\u0142ywu tzw. \"\u017cydowskiego o\u015bwiecenia\", czyli haskali (o kt\u00f3rej Wam kiedy\u015b napisz\u0119, bo czytaj\u0105c o niej by\u0142am zachwycona), ortodoksi porozumieli si\u0119 z chasydami na wielu p\u0142aszczyznach. Chasydyzm polski przetrwa\u0142 i trwa do dzi\u015b Co prawda - w Polsce jest go niewiele, ale niewielu \u017byd\u00f3w zdecydowa\u0142o si\u0119 w Polsce pozosta\u0107 po wojnie i p\u00f3\u017aniejszych wydarzeniach w komunistycznej rzeczywisto\u015bci. Po II wojnie \u015bwiatowej odrodzi\u0142a si\u0119 my\u015bl chasydzka, kt\u00f3ra przetrwa\u0142a dramat lat 1939-1945. Wskutek migracji wojennych i powojennych, ziarno chasydyzmu zosta\u0142o zasiane na terenach dzisiejszego Izraela i Stan\u00f3w Zjednoczonych, gdzie po dzi\u015b dzie\u0144 chasydyzm istnieje i wci\u0105\u017c si\u0119 rozwija. &nbsp; Jeszcze w XIX wieku \u017bydzi w Rozwadowie posiadali dwie synagogi, \u017cydowski cmentarz, szko\u0142\u0119. Lata I wojny \u015bwiatowej mocno sponiewiera\u0142y \u017byd\u00f3w zamieszkuj\u0105cych teren dzisiejszej Stalowej Woli. Kiedy rosyjskie wojsko w 1915 roku zacz\u0119\u0142o si\u0119 wycofywa\u0107 z miasta, wywioz\u0142o ze sob\u0105 grup\u0119 \u017byd\u00f3w w g\u0142\u0105b chyl\u0105cego si\u0119 ku upadkowi Imperium Rosyjskiego. Ich p\u00f3\u017aniejsze losy nie s\u0105 znane. W tym samym okresie dosz\u0142o do uszkodzenia \u015bwie\u017co wybudowanej synagogi - ogie\u0144 artylerysjki dosi\u0119gn\u0105\u0142 jej mur\u00f3w i powa\u017cnie uszkodzi\u0142. Rado\u015b\u0107 z powodu wisz\u0105cego w powietrzu, upragnionego ko\u0144ca wojny okaza\u0142a si\u0119 przedwczesna. 5 listopada 1918 roku \u017cydowskie sklepy zosta\u0142y spl\u0105drowane przez miejscowych ch\u0142op\u00f3w, domy r\u00f3wnie\u017c uleg\u0142y grabie\u017cy i dewastacji przez polskich mieszka\u0144c\u00f3w. Rozruchy anty\u017cydowskie przynios\u0142y du\u017co krzywdy i wielu rannych.\u00a0 Dopiero tydzie\u0144 p\u00f3\u017aniej, w pierwszy dzie\u0144 po dzyskaniu przez Polsk\u0119 niepodleg\u0142o\u015bci, rozruchy dobieg\u0142y ko\u0144ca. Obecnie synagoga stoi pusta, cho\u0107 do niedawna s\u0142u\u017cy\u0142a jako sklep. Wcze\u015bniej pe\u0142ni\u0142a funkcj\u0119 biblioteki i piekarni. Na budynku brak jakiejkowliek wzmianki o pierwotnym przeznaczeniu tego miejsca. Po wojnie wygl\u0105d budynku zmieni\u0142 si\u0119 - zabudowano g\u0142\u00f3wne wej\u015bcie oraz cz\u0119\u015b\u0107 okien. \u017ba\u0142uj\u0119, \u017ce nie uda\u0142o mi si\u0119 dotrze\u0107 do fotek sprzed wojny. Mo\u017ce kiedy\u015b je odnajd\u0119. Udzia\u0142 procentowy \u017byd\u00f3w w og\u00f3lnej liczbie mieszka\u0144c\u00f3w Rozwadowa. aut. Rita Miernik dla \"Smutne synagogi\"&nbsp; &nbsp; ______________________________________________ Je\u015bli ju\u017c jeste\u015bmy przy Synagodze w Stalowej Woli (Rozwadowie), koniecznie zapoznajcie si\u0119 z NIESAMOWIT\u0104 HISTORI\u0104, kt\u00f3ra rozgrywa\u0142a si\u0119 w promieniu kilku kilometr\u00f3w dooko\u0142a tego budynku! Epidemia, kt\u00f3ra ratowa\u0142a \u017cycie?"}