{"id":273,"date":"2022-02-08T16:35:58","date_gmt":"2022-02-08T16:35:58","guid":{"rendered":"http:\/\/www.smutnesynagogi.pl\/?p=273"},"modified":"2022-02-08T16:45:19","modified_gmt":"2022-02-08T16:45:19","slug":"synagoga-w-wodzislawiu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.smutnesynagogi.pl\/index.php\/2022\/02\/08\/synagoga-w-wodzislawiu\/","title":{"rendered":"Synagoga w Wodzis\u0142awiu"},"content":{"rendered":"
\"Synagoga

Synagoga w Wodzis\u0142awiu - fot. Rita Miernik 'Smutne synagogi'<\/p><\/div>\n

 <\/p>\n

Bardzo nie lubi\u0119 takich miejsc. Kiedy do nich doje\u017cd\u017cam, zastanawiam si\u0119, jak to jest budzi\u0107 si\u0119 z widokiem na zgliszcza. Jak czuje si\u0119 cz\u0142owiek, kiedy 80 lat po wojnie ogl\u0105da ten sam krajobraz bezlitosnego mordu i zmiany spo\u0142ecznej jaka zasz\u0142a w ci\u0105gu zaledwie kilku lat. Zawsze zwracam uwag\u0119 na otoczenie. Okna dom\u00f3w otaczaj\u0105 to miejsce z ka\u017cdej strony. Ka\u017cdy poranek wita si\u0119 rzutem oka na te zgliszcza i tak samo ko\u0144czy si\u0119 ka\u017cdy dzie\u0144.<\/p>\n

\"Synagoga

Synagoga w Wodzis\u0142awiu - fot. Rita Miernik 'Smutne synagogi'<\/p><\/div>\n

 <\/p>\n

Wodzis\u0142aw jednym z najbardziej \u017cydowskich miast regionu!<\/h3>\n

Wodzis\u0142aw by\u0142 drugim pod wzgl\u0119dem liczebno\u015bci skupiskiem \u017byd\u00f3w w regionie kieleckim i krakowskim. W XIX wieku \u017bydzi stanowili blisko 75% mieszka\u0144c\u00f3w. Taki stan rzeczy utrzymywa\u0142 si\u0119 do IIW\u015a. Co ciekawe do XVII wieku w du\u017cej mierze miasto zamieszkiwali kalwini.<\/p>\n

 <\/p>\n

\"\"

Ilo\u015b\u0107 \u017byd\u00f3w w Wodzis\u0142awiu procentowo, wyk. Rita Miernik dla Smutne Synagogi<\/p><\/div>\n

 <\/p>\n

Synagoga najprawdopodobniej istnia\u0142a ju\u017c XVI w. Na przedostatnim zdj\u0119ciu<\/a> wida\u0107 jej pierwotny wygl\u0105d (pochodzi z polska-org.pl).\u00a0Mimo ogromnej przewagi liczebnej \u017byd\u00f3w, w 1918 roku dosz\u0142o do pogromu ludno\u015bci i grabie\u017cy sklep\u00f3w \u017cydowskich.<\/p>\n

Gdy hitlerowcy zaplanowali dzie\u0144 zag\u0142ady cz\u0119\u015b\u0107 \u017byd\u00f3w zbieg\u0142a do okolicznych las\u00f3w, cz\u0119\u015b\u0107 zameldowa\u0142a si\u0119 w miejscu zbi\u00f3rki wierz\u0105c, \u017ce pos\u0142usze\u0144stwo przyniesie im ratunek. Tak si\u0119 jednak nie sta\u0142o. Rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 rze\u017a na cmentarzu \u017cydowskim, w kt\u00f3rej wymordowano ok. 50 os\u00f3b, a gros os\u00f3b wywieziono do Treblinki. Zaraz po zag\u0142adzie wodzis\u0142awskiej dosz\u0142o do podzia\u0142u i zlicytowania mienia \u017cydowskiego.<\/p>\n

 <\/p>\n

Nastroje wobec \u017byd\u00f3w w czasie wojny<\/h3>\n

Cz\u0119\u015b\u0107 ludno\u015bci polskiej-katolickiej by\u0142a wstrz\u0105\u015bni\u0119ta i pr\u00f3bowa\u0142a pomaga\u0107 spo\u0142eczno\u015bci na r\u00f3\u017cne sposoby. Jednak w czasach propagowanego antysemityzmu, na ulicach Wodzis\u0142awia rozbrzmiewa\u0142a cz\u0119sto tak\u017ce piosenka: \u201eHojdy dydy, wyzdycha\u0142y wszystkie \u017bydy\u201d. Jak wsz\u0119dzie, rozd\u017awi\u0119k w postawach s\u0105siad\u00f3w by\u0142 radykalny.<\/p>\n

Dozna\u0142am jakiej\u015b takiej przykrej emocji widz\u0105c, jak dw\u00f3ch m\u0119\u017cczyzn pieczo\u0142owicie odnawia maryjny, niewielki nagrobko-pomnik przy g\u0142\u00f3wnej ulicy. Zatem istnieje jaka\u015b potrzeba dbania o miejsca kultu w lokalnej spo\u0142eczno\u015bci. Szkoda, \u017ce tylko wybi\u00f3rczo.<\/p>\n

Niemniej miasto planuje zabezpieczenie bydynku i zagospodarowanie terenu wok\u00f3\u0142. Po 80 latach kto\u015b bierze si\u0119 za t\u0119 spraw\u0119, ale lepiej p\u00f3\u017ano ni\u017c wcale. Ostatnie zdj\u0119cie pokazuje plany zagospodarowania.<\/p>\n

 <\/p>\n\n\t\t