{"id":757,"date":"2023-08-24T11:02:07","date_gmt":"2023-08-24T11:02:07","guid":{"rendered":"https:\/\/www.smutnesynagogi.pl\/?p=757"},"modified":"2023-10-31T09:33:20","modified_gmt":"2023-10-31T09:33:20","slug":"synagoga-w-stalowej-woli-rozwadow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.smutnesynagogi.pl\/index.php\/2023\/08\/24\/synagoga-w-stalowej-woli-rozwadow\/","title":{"rendered":"Synagoga w Stalowej Woli (Rozwad\u00f3w)"},"content":{"rendered":"

\"Synagoga<\/p>\n

Synagoga w Rozwadowie, fot. Rita Miernik dla 'Smutne Synagogi'<\/em><\/p>\n

<\/h3>\n

O \u017bydach rozwadowskich pierwsze wzmianki mo\u017cemy odnale\u017a\u0107 ju\u017c w ko\u0144c\u00f3wce XVII wieku. Synagoga w Stalowej Woli, a dok\u0142adnie w Rozwadowie \u2013 aktualnie dzielnicy miasta, kt\u00f3ra w latach II W\u015a by\u0142a jeszcze autonomiczn\u0105 miejscowo\u015bci\u0105, powsta\u0142a w roku 1910.<\/p>\n

Rozwad\u00f3w by\u0142 zdominowany przez my\u015bl chasydzk\u0105.<\/p>\n

Czym jest chasydyzm?<\/h3>\n

Chasid<\/em> w j\u0119zyku hebrajskim oznacza \"pobo\u017cny\". W historii i nauce judaistycznej wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 3 ruchy, kt\u00f3re mo\u017cna nazwa\u0107 tym okre\u015bleniem:<\/p>\n

    \n
  1. CHASYDYZM ANTYCZNY - nazwa ta ma si\u0119 odnosi\u0107 do ruchu, kt\u00f3ry wyodr\u0119bni\u0142 si\u0119 ze wsp\u00f3lnoty \u017cydowskiej jeszcze w czasach przed nasz\u0105 er\u0105, a dok\u0142adnie - w okolicach II wieku p.n.e. Jego zasadniczymi postanowieniami by\u0142o jak najpe\u0142niejsze realizowanie zasad prawa wyra\u017conych w Torze. Ruch ten sprzeciwia\u0142 si\u0119 tak\u017ce post\u0119puj\u0105cej hellenizacji \u017byd\u00f3w - uleganiu wp\u0142ywom greckim na \u017byd\u00f3w.<\/li>\n
  2. CHASYDYZM NADRE\u0143SKI - powsta\u0142 na prze\u0142omie XII i XIII wieku w okolicach niemieckiej Nadrenii. Wedle idea\u0142\u00f3w chasydyzmu nadre\u0144skiego, pobo\u017cny wierz\u0105cy mia\u0142 dok\u0142\u0105da\u0107 wszelkich stara\u0144 w d\u0105\u017ceniu do czysto\u015bci i doskona\u0142o\u015bci. Droga do tych przymiot\u00f3w nie by\u0142a jednak \u0142atwa: wiod\u0142a poprzez ubogie, skromne \u017cycie, ascez\u0119 i skruch\u0119.<\/li>\n
  3. CHASYDYZM POLSKI - ten interesuje nas najbardziej. Powsta\u0142 na terenach po\u0142udniowo-wschodniej RP w okolicach XVIII wieku. Szybko zyska\u0142 zwolennik\u00f3w i rozla\u0142 si\u0119 na wsch\u00f3d od swego polskiego \u017ar\u00f3d\u0142a na tereny Litwy, Ukrainy, Bia\u0142orusi, a tak\u017ce na obszary W\u0119gier i Rumunii.<\/li>\n<\/ol>\n

    W tym\u017ce nurcie polskim, nacisk k\u0142adzie si\u0119 na prze\u017cywanie i obcowanie z Bogiem. Idea\u0142em jest \u017carliwa, szczera modlitwa, braterstwo, r\u00f3wno\u015b\u0107 ludzi. Dialog wiernego z Bogiem m\u00f3g\u0142 wygl\u0105da\u0107 bardzo r\u00f3\u017cnie - najwa\u017cniejsze by by\u0142 oparty na szczero\u015bci i gor\u0105cym uczuciu, zatem - ta\u0144cem mo\u017cna wielbi\u0107 Boga \ud83d\ude42<\/p>\n

    W odr\u00f3\u017cnieniu do nadre\u0144skich braci w wierze, wedle my\u015bli chasydzko-polskiej, B\u00f3g nie wymaga od wiernych ascezy i skrupulatnego wype\u0142niania enumeratywnie wymienionych zasad. Rado\u015b\u0107 jawi si\u0119 w tym przypadku jako co\u015b naturalnego, a wr\u0119cz - po\u017c\u0105danego - wszak osi\u0105gni\u0119cie idealnego porozumienia wiernego z Bogiem prowadzi do odczuwania rado\u015bci, pogody ducha i optymizmu.<\/p>\n

    Pocz\u0105tkowo cadyk by\u0142 osob\u0105 wybran\u0105 - obdarzon\u0105 bo\u017c\u0105 \u0142ask\u0105. W miar\u0119 up\u0142ywu lat godno\u015b\u0107 cadyka sta\u0142a si\u0119 instytucj\u0105 i to nie byle jak\u0105 - bo dziedziczn\u0105. W ko\u0144cu zrodzi\u0142 si\u0119 kult cadyk\u00f3w, co nie spotyka\u0142o si\u0119 z entuzjazmem judaizmu ortodoksyjnego. Dopiero wskutek wp\u0142ywu tzw. \"\u017cydowskiego o\u015bwiecenia\", czyli haskali (o kt\u00f3rej Wam kiedy\u015b napisz\u0119, bo czytaj\u0105c o niej by\u0142am zachwycona), ortodoksi porozumieli si\u0119 z chasydami na wielu p\u0142aszczyznach.<\/p>\n

    Chasydyzm polski przetrwa\u0142 i trwa do dzi\u015b<\/h3>\n

    Co prawda - w Polsce jest go niewiele, ale niewielu \u017byd\u00f3w zdecydowa\u0142o si\u0119 w Polsce pozosta\u0107 po wojnie i p\u00f3\u017aniejszych wydarzeniach w komunistycznej rzeczywisto\u015bci. Po II wojnie \u015bwiatowej odrodzi\u0142a si\u0119 my\u015bl chasydzka, kt\u00f3ra przetrwa\u0142a dramat lat 1939-1945. Wskutek migracji wojennych i powojennych, ziarno chasydyzmu zosta\u0142o zasiane na terenach dzisiejszego Izraela i Stan\u00f3w Zjednoczonych, gdzie po dzi\u015b dzie\u0144 chasydyzm istnieje i wci\u0105\u017c si\u0119 rozwija.<\/p>\n

     <\/p>\n\n\t\t